കതൃക്കടവ് പൈതൃകവും ചരിത്രവും സ്ഥലനാമകാരണങ്ങളും

കൊച്ചി നഗരത്തിന്റെ പ്രധാന വടക്കൻ–തെക്കൻ ഗതാഗതപാതകളിലൊന്നായ കലൂർ–കടവന്ത്ര റോഡിനോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രദേശമാണ് കതൃക്കടവ്. ഇന്ന് സാന്ദ്രമായ വാസമേഖലയും വ്യാപാരകേന്ദ്രവുമായി മാറിയ കതൃക്കടവിന് പിന്നിൽ ജലപാതകളെയും പഴയ കടവുകളെയും ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ഒരു ഗ്രാമീണ ഭൂതകാലമുണ്ട്. കൊച്ചി കോർപ്പറേഷന്റെ രേഖകളിലും കതൃക്കടവ് പ്രത്യേക ഡിവിഷനായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. (Corporation of Cochin)

കതൃക്കടവിന്റെ പഴയകാല ചരിത്രം

ഇന്നത്തെ കൊച്ചിയിലെ പല നഗരപ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ കതൃക്കടവും പഴയകാലത്ത് ഇന്നത്തെ രീതിയിലുള്ള ജനസാന്ദ്രമായ നഗരപ്രദേശമായിരുന്നില്ല. തോടുകളും കനാലുകളും താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളും ജലാശയങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഭൂപ്രകൃതിയായിരുന്നു ഈ മേഖലയിലുണ്ടായിരുന്നത്. ജലഗതാഗതം കൊച്ചിയിലെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലും വ്യാപാരത്തിലും പ്രധാനപ്പെട്ട കാലത്ത് ഇത്തരം ജലപാതകളുടെ കരകളിൽ ചെറിയ കടവുകളും ജനവാസകേന്ദ്രങ്ങളും രൂപപ്പെട്ടു.

കതൃക്കടവിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ‘കടവ്’ എന്ന പദത്തിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പഴയകാലത്ത് ഒരു തോടോ കനാലോ നദിയോ കടക്കുന്നതിനുള്ള സ്ഥലത്തെയും, വള്ളങ്ങൾ അടുപ്പിച്ചിരുന്ന ഇടത്തെയും ‘കടവ്’ എന്നു വിളിച്ചിരുന്നു. കതൃക്കടവിന്റെ പഴയ ചരിത്രവും ഇത്തരമൊരു ജലബന്ധിത കേന്ദ്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് പ്രാദേശിക വാമൊഴികൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 2024-ൽ The New Indian Express പ്രസിദ്ധീകരിച്ച സ്ഥലനാമചരിത്ര ലേഖനം കതൃക്കടവ് ഒരുകാലത്ത് കനാലിന്റെ കരയിലുള്ള പ്രദേശമായിരുന്നുവെന്നും പഴയ തലമുറയിൽ പേരിന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് വ്യത്യസ്ത കഥകൾ നിലനിൽക്കുന്നുവെന്നും രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. (The New Indian Express)

പഴയകാലത്ത് പച്ചക്കറികളും മറ്റ് സാധനങ്ങളും വള്ളങ്ങളിലൂടെ കൊച്ചിയിലെ വിവിധ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് എത്തിച്ചിരുന്നുവെന്ന പ്രാദേശിക ഓർമ്മകളും നിലനിൽക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് കതൃക്കടവ് ഒരു ഗതാഗതകേന്ദ്രം മാത്രമല്ല, ചെറിയ തോതിലുള്ള ചരക്കുനീക്കത്തിന്റെയും വ്യാപാരത്തിന്റെയും ഭാഗമായിരുന്നിരിക്കാം. എന്നാൽ ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രത്യേക ചരിത്രവാദങ്ങൾ രേഖാമൂലമുള്ള തെളിവുകളേക്കാൾ പ്രധാനമായും വാമൊഴികളിലാണ് അധിഷ്ഠിതമായിരിക്കുന്നത്. (The New Indian Express)

കതൃക്കടവിന്റെ പൈതൃകം

കതൃക്കടവിന്റെ പൈതൃകം പഴയ കെട്ടിടങ്ങളിലോ ഒരു സ്മാരകത്തിലോ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. പഴയ ജലപാതകൾ, കടവ്, നാട്ടുവഴികൾ, കുടുംബവാസകേന്ദ്രങ്ങൾ, വ്യാപാരപാരമ്പര്യം, ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങൾ, പ്രാദേശിക വാമൊഴികൾ എന്നിവയെല്ലാം കതൃക്കടവിന്റെ പൈതൃകത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

പഴയ കേരളീയ വീടുകളും ചെറിയ കടകളും അയൽക്കൂട്ടങ്ങളും ചേർന്നായിരുന്നു ഒരുകാലത്തെ കതൃക്കടവിന്റെ സാമൂഹികജീവിതം. പ്രദേശത്തെ ചായക്കടകൾ പോലുള്ള ചെറിയ വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങൾ നാട്ടുകാരുടെ കൂടിച്ചേരലിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു. പഴയ കതൃക്കടവ് ജംക്‌ഷനെക്കുറിച്ചുള്ള ഓർമ്മകളിൽ ചെറിയ കടകളും ചായക്കടകളും നാട്ടുകാരുടെ കൂടിച്ചേരലുകളും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ഒരു പ്രാദേശിക ചരിത്രവിവരണം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. (Jotachs)

ജലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജീവിതവും കതൃക്കടവിന്റെ പ്രധാന പൈതൃകഘടകമാണ്. കനാലുകൾ, വള്ളങ്ങൾ, കടവുകൾ, ജലഗതാഗതം എന്നിവ ഇന്ന് പ്രദേശത്തിന്റെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും, അവയുടെ ഓർമ്മകൾ സ്ഥലനാമത്തിലും പ്രാദേശിക ചരിത്രത്തിലും നിലനിൽക്കുന്നു.

കതൃക്കടവ് എന്ന സ്ഥലനാമം

‘കതൃക്കടവ്’ എന്ന സ്ഥലനാമത്തിന്റെ കൃത്യമായ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് ഒരൊറ്റ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട വിശദീകരണം നിലവിലില്ല. മറിച്ച്, പ്രാദേശികരിൽ പല വ്യത്യസ്ത വ്യാഖ്യാനങ്ങളാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. 2024-ൽ The New Indian Express പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വിശദമായ സ്ഥലനാമചരിത്ര ലേഖനം കുറഞ്ഞത് മൂന്ന് പ്രധാന വാമൊഴിവ്യാഖ്യാനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. (The New Indian Express)

1. കത്രികയുടെ ആകൃതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യാഖ്യാനം

ഒരു പ്രാദേശിക വ്യാഖ്യാനമനുസരിച്ച് കതൃക്കടവ് ജംക്‌ഷനോ അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കനാലോ ഒരുകാലത്ത് കത്രികയുടെ ആകൃതിയിലായിരുന്നു. അതിൽനിന്ന് ‘കത്രികക്കടവ്’ എന്ന പേര് രൂപപ്പെട്ടുവെന്നും പിന്നീട് അത് ചുരുങ്ങി ‘കതൃക്കടവ്’ ആയെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

പ്രാദേശികനായ കുഞ്ജിമോൻ വലിയപറമ്പിൽ പറഞ്ഞതായി The New Indian Express റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത് ജംക്‌ഷന്റെ രൂപം കത്രികയെ ഓർമിപ്പിച്ചിരുന്നതിനാൽ ആദ്യം ‘കത്രികക്കടവ്’ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നുവെന്നതാണ്. എന്നാൽ പിന്നീട് പ്രദേശത്തിന്റെ രൂപം മാറിയതോടെ ആ പഴയ രൂപം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്തതായി അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. (The New Indian Express)

2. കനാലിന്റെ കത്രികാകൃതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യാഖ്യാനം

മറ്റൊരു വാമൊഴിയിൽ ജംക്‌ഷനല്ല, കനാലിനാണ് കത്രികയുടെ ആകൃതിയുണ്ടായിരുന്നത് എന്ന് പറയുന്നു. കനാൽ വിവിധ ജലപാതകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടന്നിരുന്നുവെന്നും അതിനാലാണ് കത്രികയോട് സാമ്യമുള്ള രൂപം ഉണ്ടായതെന്നും ഈ വ്യാഖ്യാനം പറയുന്നു. (The New Indian Express)

3. കത്രിക്കായുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യാഖ്യാനം

മറ്റൊരു പ്രാദേശിക കഥ ‘കത്രിക്കായ്’ എന്ന തമിഴ് പദവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. കത്രിക്കായ് എന്നത് വഴുതനങ്ങ എന്നർത്ഥമുള്ള തമിഴ് പദമാണ്. പഴയകാലത്ത് വള്ളങ്ങളിലൂടെ പച്ചക്കറികൾ എത്തിച്ചിരുന്ന ഒരു കനാൽക്കടവായതിനാൽ, വഴുതനങ്ങയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ‘കത്രിക്കടവ്’ എന്ന പേര് ഉണ്ടായതാകാമെന്നാണ് ഈ വാമൊഴി. എന്നാൽ ഈ കഥ പറഞ്ഞ പ്രാദേശിക വ്യക്തി തന്നെയും അതിന്റെ ചരിത്രസത്യത്തെക്കുറിച്ച് ഉറപ്പില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. (The New Indian Express)

അതുകൊണ്ട് ‘കത്രിക’യാണോ ‘കത്രിക്കായ്’ ആണോ സ്ഥലനാമത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉറവിടം എന്ന് നിലവിലുള്ള വാമൊഴികളുടെ മാത്രം അടിസ്ഥാനത്തിൽ തീരുമാനിക്കാനാവില്ല. പഴയ രേഖകളും ഭൂപടങ്ങളും പരിശോധിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.

കതൃക്കടവും കനാൽ ശൃംഖലയും

കതൃക്കടവിന്റെ സ്ഥലനാമചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും ശക്തമായി ഉയർന്നുവരുന്ന പൊതുഘടകം ജലപാത തന്നെയാണ്. പ്രാദേശിക വാമൊഴിപ്രകാരം കതൃക്കടവ് ഒരുകാലത്ത് വിവിധ കനാലുകൾ തമ്മിൽ ബന്ധപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രധാന ജലകേന്ദ്രമായിരുന്നു. തമ്മനം, റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ പ്രദേശം, പെരണ്ടൂർ, ഇടപ്പള്ളി എന്നിവിടങ്ങളുമായി കനാൽ ശൃംഖലകൾ ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് ഒരു പ്രാദേശിക ചരിത്രവിവരണം പറയുന്നത്. (The New Indian Express)

ഇന്ന് ആ പഴയ ജലപാതകളുടെ ഭൂരിഭാഗവും പഴയ രൂപത്തിൽ കാണാനാകില്ല. ഭൂമി രൂപപ്പെടുകയും ജലത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് മാറുകയും റോഡുകളും കെട്ടിടങ്ങളും വികസിക്കുകയും ചെയ്തതോടെ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭൂപ്രകൃതി മാറി. അതിനാൽ പഴയ കതൃക്കടവിനെ മനസ്സിലാക്കാൻ ഇന്നത്തെ ഭൂപ്രകൃതിക്കപ്പുറം പഴയ കനാൽ ശൃംഖലയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം ആവശ്യമാണ്.

നഗരവൽക്കരണവും കതൃക്കടവും

കതൃക്കടവ് ഗ്രാമീണ ജലകേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് ആധുനിക നഗരമേഖലയായി മാറിയതാണ് അതിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാന ഘട്ടം. കൊച്ചി നഗരത്തിന്റെ വടക്കൻ–തെക്കൻ ഗതാഗതബന്ധം ശക്തമായതോടെ പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വർധിച്ചു.

കലൂർ–കടവന്ത്ര റോഡ് കതൃക്കടവിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. കലൂർ, കടവന്ത്ര, പുല്ലേപ്പടി, തമ്മനം തുടങ്ങിയ പ്രധാന നഗരപ്രദേശങ്ങളുമായി കതൃക്കടവിന് റോഡ് ബന്ധമുണ്ട്. ഇതോടെ പഴയ ജലഗതാഗതകേന്ദ്രത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് ആധുനിക റോഡ് ഗതാഗതകേന്ദ്രം രൂപപ്പെട്ടു. (Wikipedia)

റോഡുകളുടെ വികസനത്തോടൊപ്പം വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളും ഹോട്ടലുകളും ഭക്ഷണശാലകളും വിവിധ സേവനകേന്ദ്രങ്ങളും വളർന്നു. കതൃക്കടവ് ഇന്ന് താമസത്തിനും വ്യാപാരത്തിനും അനുയോജ്യമായ നഗരമേഖലയായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. The New Indian Express കതൃക്കടവ് ഗ്രാമീണ സ്വഭാവത്തിൽനിന്ന് ജനസാന്ദ്രമായ നഗരപ്രദേശമായി മാറിയതായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. (The New Indian Express)

സാമൂഹികചരിത്രം

കതൃക്കടവിന്റെ സാമൂഹികചരിത്രം അവിടത്തെ സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. പഴയകാലത്ത് ചെറുകിട വ്യാപാരികളും കച്ചവടക്കാരും തൊഴിലാളികളും വള്ളക്കാരും കൃഷിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവരും പ്രദേശത്തിന്റെ ജീവിതത്തിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.

പഴയ ചായക്കടകളും ചെറിയ വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളും സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളുടെ കേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു. നാട്ടുകാരുടെ കൂടിച്ചേരലുകളും രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക ചർച്ചകളും സൗഹൃദബന്ധങ്ങളും ഇത്തരം ഇടങ്ങളിൽ വളർന്നു. പഴയ കതൃക്കടവ് ജംക്‌ഷനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രാദേശിക ഓർമ്മകളിൽ ഇത്തരം സാമൂഹികജീവിതത്തിന്റെ നിരവധി സൂചനകൾ കാണാം. (Jotachs)

നഗരവൽക്കരണത്തോടെ ഈ സാമൂഹികഘടന മാറി. വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽനിന്ന് എത്തിയ ആളുകൾ ഇവിടെ താമസമുറപ്പിക്കുകയും പുതിയ നഗരസമൂഹം രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പഴയ കുടുംബങ്ങളുടെ ചരിത്രവും പുതിയ നഗരവാസികളുടെ ജീവിതവും ഇന്ന് ഇവിടെ ഒരുമിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നു.

കതൃക്കടവിന്റെ ഭരണപരമായ പ്രാധാന്യം

കതൃക്കടവിന് ഇന്നത്തെ കൊച്ചി നഗരഭരണത്തിലും വ്യക്തമായ പ്രദേശപരമായ തിരിച്ചറിയലുണ്ട്. കൊച്ചി കോർപ്പറേഷന്റെ ഔദ്യോഗിക പട്ടികയിൽ കതൃക്കടവ് 64-ാം ഡിവിഷനായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. (Corporation of Cochin)

ഇത് കതൃക്കടവ് ഒരു സാധാരണ ജംക്‌ഷൻ മാത്രമല്ലെന്നും നഗരഭരണത്തിൽ വ്യക്തമായ അതിർത്തിയും തിരിച്ചറിയലുമുള്ള പ്രദേശമാണെന്നും വ്യക്തമാക്കുന്നു.

പരിസ്ഥിതിയും പഴയ ജലസ്മരണകളും

കതൃക്കടവിന്റെ ചരിത്രം പഠിക്കുമ്പോൾ പരിസ്ഥിതിയെയും പ്രത്യേകം പരിഗണിക്കണം. ഒരുകാലത്ത് കനാലുകളും വെള്ളക്കെട്ടുകളും ജലപ്രവാഹങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രദേശം ഇന്ന് റോഡുകളും കെട്ടിടങ്ങളും നിറഞ്ഞ നഗരമേഖലയായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

പഴയ ജലപാതകൾ ഇല്ലാതായതോടെ പ്രകൃതിദത്തമായ ജലനിർഗമന സംവിധാനത്തിലും മാറ്റമുണ്ടായി. നഗരവികസനത്തിനൊപ്പം വെള്ളക്കെട്ട്, മഴവെള്ളത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളും പല നഗരപ്രദേശങ്ങളിലും ഉയർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്.

അതിനാൽ കതൃക്കടവിന്റെ പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ പഴയ കനാലുകളുടെയും ജലപാതകളുടെയും ഓർമ്മയും രേഖപ്പെടുത്തേണ്ടതാണ്. പഴയ ഭൂപടങ്ങൾ, സർവേ രേഖകൾ, പ്രാദേശികരുടെ വാമൊഴികൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പഴയ ജലശൃംഖല പുനർനിർമ്മിക്കാൻ കഴിയും.

പൈതൃകസംരക്ഷണത്തിന്റെ ആവശ്യകത

കതൃക്കടവിന്റെ ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിന് വാമൊഴിചരിത്രത്തിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. സ്ഥലനാമത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുതന്നെ വ്യത്യസ്ത കഥകൾ നിലനിൽക്കുന്നതിനാൽ, പഴയ തലമുറയുടെ ഓർമ്മകൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നത് അനിവാര്യമാണ്.

പഴയ ഫോട്ടോകൾ, ഭൂമിരേഖകൾ, ഭൂപടങ്ങൾ, കനാൽ രേഖകൾ, കുടുംബരേഖകൾ, പഴയ കടകളുടെ വിവരങ്ങൾ, ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങളുടെ രേഖകൾ എന്നിവ ശേഖരിക്കണം. പ്രത്യേകിച്ച് ‘കത്രികക്കടവ്’ എന്ന രൂപം പഴയ രേഖകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നോ എന്ന് പരിശോധിക്കുന്നത് സ്ഥലനാമത്തിന്റെ ഉത്ഭവം കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കും.

അതുപോലെ പഴയ കനാലുകളുടെ പാതകൾ ആധുനിക ഭൂപടവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നതും പ്രധാനമാണ്. ഇതിലൂടെ കതൃക്കടവ് ഒരു കടവിൽനിന്ന് ആധുനിക നഗരകേന്ദ്രമായി മാറിയ ചരിത്രം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാം.

ഉപസംഹാരം

കതൃക്കടവിന്റെ ചരിത്രം ജലവും കടവും ഗതാഗതവും വ്യാപാരവും നഗരവൽക്കരണവും ചേർന്നുണ്ടാക്കിയ ഒരു പ്രാദേശിക ചരിത്രമാണ്. ഒരുകാലത്ത് കനാലുകളുടെയും ജലഗതാഗതത്തിന്റെയും ഭാഗമായിരുന്ന പ്രദേശം ഇന്ന് റോഡുകളും വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളും വാസകേന്ദ്രങ്ങളും നിറഞ്ഞ നഗരമേഖലയായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

‘കതൃക്കടവ്’ എന്ന സ്ഥലനാമത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് കത്രികയുടെ ആകൃതി, കത്രിക്കായ് കൊണ്ടുവന്നിരുന്ന ജലകേന്ദ്രം, കനാലിന്റെ കത്രികാസദൃശമായ രൂപം തുടങ്ങിയ നിരവധി പ്രാദേശിക വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. ഇവയിൽ ഏതാണ് യഥാർത്ഥമെന്ന് ഇപ്പോൾ ഉറപ്പിച്ച് പറയാൻ കഴിയില്ല; ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ പ്രധാനമായും വാമൊഴികളാണ്. (The New Indian Express)

എന്നാൽ ഈ വ്യത്യസ്ത കഥകൾക്കെല്ലാം ഒരു പൊതുഘടകമുണ്ട് — കതൃക്കടവും അതിന്റെ പഴയ ജലപാതകളും തമ്മിലുള്ള ശക്തമായ ബന്ധം. അതിനാൽ കതൃക്കടവിന്റെ ചരിത്രത്തെ വെറും ഒരു ജംക്‌ഷന്റെ ചരിത്രമായി കാണാതെ, കൊച്ചിയുടെ ജലഗതാഗതത്തിൽനിന്ന് ആധുനിക നഗരഗതാഗതത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമായി കാണുന്നതാണ് കൂടുതൽ ഉചിതം.

പഴയ കടവിന്റെ ഓർമ്മകളും കനാലുകളുടെ ചരിത്രവും നാട്ടുകാരുടെ വാമൊഴികളും പഴയ വീടുകളും വ്യാപാരപാരമ്പര്യവും രേഖപ്പെടുത്തി സംരക്ഷിക്കുമ്പോഴാണ് കതൃക്കടവിന്റെ യഥാർത്ഥ പൈതൃകം ഭാവിതലമുറയ്ക്ക് കൈമാറാൻ കഴിയുക.