കൊച്ചിയുടെ ചരിത്രഭൂപടത്തിൽ മട്ടാഞ്ചേരിക്കും ജൂ ടൗണിനും സമീപമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ശ്രദ്ധേയമായ പ്രദേശമാണ് ചക്കാമാടം. ഇന്ന് കൊച്ചി നഗരസഭയിലെ പ്രധാന ജനവാസമേഖലകളിലൊന്നായ ചക്കാമാടത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ഒരു ആധുനിക നഗരപ്രദേശം എന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. കൊച്ചിയുടെ ജൂതപൈതൃകം, പഴയ ശ്മശാനങ്ങൾ, യൂറോപ്യൻ അധിനിവേശകാലത്തെ ഓർമ്മകൾ, കാപ്പിരി മതിലുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രാദേശിക വിശ്വാസങ്ങൾ, മട്ടാഞ്ചേരിയുടെ ബഹുസാംസ്കാരിക ജീവിതം എന്നിവയുടെ ചരിത്രപാളികൾ ഈ പ്രദേശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു.
ചക്കാമാടത്തിന്റെ ചരിത്രപശ്ചാത്തലം
മട്ടാഞ്ചേരി നൂറ്റാണ്ടുകളായി വിവിധ ദേശക്കാരും മതസമൂഹങ്ങളും വ്യാപാരികളും കുടിയേറിയെത്തിയ കൊച്ചിയുടെ പ്രധാന ചരിത്രമേഖലയാണ്. അറബികൾ, യഹൂദർ, പോർച്ചുഗീസുകാർ, ഡച്ചുകാർ തുടങ്ങിയവരുടെ സാന്നിധ്യം കൊച്ചിയുടെ സാമൂഹിക-വാണിജ്യ ഘടനയെ സ്വാധീനിച്ചു. ഈ ബഹുസാംസ്കാരിക നഗരവികസനത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ചക്കാമാടവും വളർന്നത്.
ചക്കാമാടത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചരിത്രബന്ധങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് മലബാരി ജൂത സമൂഹം. മട്ടാഞ്ചേരിയിലെ ജൂത സമൂഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു പ്രധാന ശ്മശാനപ്രദേശം ചക്കാമാടത്തുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പൈതൃക രേഖകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മട്ടാഞ്ചേരിയിലെ ജൂത സ്മാരകങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ മലബാരി ജൂത ശ്മശാനത്തിന് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്.
ചക്കാമാടത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ സ്മരണകളിലൊന്നാണ് നെഹെമിയ ബെൻ അബ്രഹാം മോട്ടായുടെ കബർ. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ജൂത പണ്ഡിതനും റബ്ബിയും കവിയുമായിരുന്ന നെഹെമിയ മോട്ടായുടെ ശവകുടീരം ചക്കാമാടത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്നുവെന്ന് രേഖകൾ പറയുന്നു. പ്രാദേശികമായി അദ്ദേഹത്തെ ‘നമിയ മുത്തപ്പൻ’ എന്ന പേരിലും വിളിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് ചരിത്രവിവരങ്ങൾ. ഹീബ്രു ലിഖിതങ്ങളുള്ള ഈ കബർ ചക്കാമാടത്തിന്റെ ബഹുസാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെ അപൂർവ സാക്ഷ്യമാണ്.
നെഹെമിയ മോട്ടായെക്കുറിച്ച് ജൂതചരിത്രത്തിൽ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും കേരളത്തിലെ മലബാരി ജൂത പാരമ്പര്യത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് പ്രത്യേക ബഹുമാനം ലഭിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചരമവാർഷികവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രത്യേക പ്രാർത്ഥനകളും സ്മരണാചടങ്ങുകളും നടത്തിയിരുന്നുവെന്ന വിവരങ്ങളും ലഭ്യമാണ്.
മലബാരി ജൂത ശ്മശാനവും ചക്കാമാടത്തിന്റെ രൂപീകരണവും
ചക്കാമാടത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട അധ്യായമാണ് മലബാരി ജൂത ശ്മശാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടത്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ കേരളത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം മലബാരി ജൂത കുടുംബങ്ങളും ഇസ്രായേലിലേക്ക് കുടിയേറിയതോടെ മട്ടാഞ്ചേരിയിലെ പഴയ ജൂത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ പലതും ഉപയോഗശൂന്യമായി.
ചക്കാമാടത്തുണ്ടായിരുന്ന പഴയ മലബാരി ജൂത ശ്മശാനവും പിന്നീട് സംരക്ഷണമില്ലാത്ത അവസ്ഥയിലെത്തി. കാലക്രമത്തിൽ ശ്മശാനപ്രദേശം ഇല്ലാതാകുകയും അവിടെ ജനവാസം വികസിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ പ്രദേശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചക്കാമാടം എന്ന പേര് തുടർന്നുനിന്നു.
ഇതിലൂടെ ചക്കാമാടത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഒരു പ്രധാന കാര്യം മനസ്സിലാക്കാം. ഇന്ന് സാധാരണ ജനവാസമേഖലയായി കാണപ്പെടുന്ന ഈ പ്രദേശത്തിന് ഒരിക്കൽ കൊച്ചിയിലെ മലബാരി ജൂത സമൂഹത്തിന്റെ മരണാനന്തര സംസ്കാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ചക്കാമാടത്തിന്റെ ചരിത്രം മട്ടാഞ്ചേരിയിലെ ജൂതചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചുനോക്കാനാവില്ല.
ചക്കാമാടവും കാപ്പിരി മതിലുകളും
ചക്കാമാടത്തിന്റെ പൈതൃകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു ശ്രദ്ധേയ ഘടകമാണ് കാപ്പിരി മതിൽ. മട്ടാഞ്ചേരിയിലും സമീപപ്രദേശങ്ങളിലും പഴയ കെട്ടിടാവശിഷ്ടങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കാപ്പിരി മതിലുകളെക്കുറിച്ചുള്ള നിരവധി ജനകീയ കഥകൾ പ്രചരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പോർച്ചുഗീസ് കാലഘട്ടത്തിൽ ആഫ്രിക്കൻ വംശജരായ അടിമകളെ കൊച്ചിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നിരുന്നതായും ഇവരിൽ ചിലർ സമ്പന്ന വ്യാപാരികളുടെ വീടുകളിലും ഗോഡൗണുകളിലും കാവൽക്കാരായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നുവെന്നും ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പറയപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് ഇവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആത്മാക്കൾ പഴയ മതിലുകളിലും കെട്ടിടാവശിഷ്ടങ്ങളിലും നിധികൾ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു എന്ന തരത്തിലുള്ള ജനവിശ്വാസങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടു.
ചക്കാമാടത്തും സമീപപ്രദേശങ്ങളിലും ഇത്തരം കാപ്പിരി മതിലുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന പ്രാദേശിക ചരിത്രസ്മരണകൾ നിലനിൽക്കുന്നു. ഇവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിധിക്കഥകൾ ചരിത്രപരമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളായി കാണേണ്ടതില്ലെങ്കിലും, മട്ടാഞ്ചേരിയുടെയും ചക്കാമാടത്തിന്റെയും ജനകീയ ഓർമ്മയുടെ പ്രധാന ഭാഗമാണവ.
ചക്കാമാടത്തിന്റെ ബഹുസാംസ്കാരിക പൈതൃകം
ചക്കാമാടത്തിന്റെ പ്രത്യേകത ഒരു മതസമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. സമീപപ്രദേശങ്ങളായ ജൂ ടൗൺ, മട്ടാഞ്ചേരി, കൊച്ചങ്ങാടി, പനയപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളുമായി ചേർന്ന് നോക്കുമ്പോൾ നൂറ്റാണ്ടുകളായി വിവിധ സമുദായങ്ങളുടെ സഹവർത്തിത്വം ഇവിടെ കാണാം.
ജൂത സമൂഹത്തിന്റെ സിനഗോഗുകളും വീടുകളും ശ്മശാനങ്ങളും, മുസ്ലിം വ്യാപാരികളുടെ സാന്നിധ്യം, ക്രൈസ്തവ പള്ളികൾ, പഴയ യൂറോപ്യൻ വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾ, കേരളീയ ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ താമസം എന്നിവ ചേർന്നാണ് മട്ടാഞ്ചേരിയുടെ സാംസ്കാരിക ഭൂപ്രകൃതി രൂപപ്പെട്ടത്.
ചക്കാമാടം ഈ ബഹുസാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തിന്റെ തന്നെ ഒരു ചെറിയ പ്രതിബിംബമാണ്. ഇവിടെ നിലനിന്നിരുന്ന ജൂത ശ്മശാനം, പഴയ കബറുകൾ, കാപ്പിരി മതിലുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പാരമ്പര്യങ്ങൾ എന്നിവ ഈ പ്രദേശം എത്രത്തോളം ചരിത്രസാന്ദ്രമായിരുന്നുവെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
‘ചക്കാമാടം’ എന്ന സ്ഥലനാമത്തിന്റെ ഉത്ഭവം
‘ചക്കാമാടം’ എന്ന സ്ഥലനാമത്തിന്റെ കൃത്യമായ വ്യുത്പത്തിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ ഒരു ഔദ്യോഗിക ചരിത്രരേഖ നിലവിൽ ലഭ്യമല്ല. അതിനാൽ പേരിന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ തെളിയിക്കപ്പെട്ട ചരിത്രവും പ്രാദേശിക വാമൊഴിയും വേർതിരിച്ചുകാണേണ്ടതാണ്.
ചക്കാമാടം എന്ന പേരിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ചരിത്രബന്ധം പഴയ മലബാരി ജൂത ശ്മശാനപ്രദേശത്തോടാണ്. പൈതൃക ഗവേഷണരേഖകളിൽ ചക്കാമാടം എന്ന പ്രദേശം മട്ടാഞ്ചേരിയിലെ പഴയ മലബാരി ജൂത ശ്മശാനം ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രദേശമായി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.
എന്നാൽ ‘ചക്കാ + മാടം’ എന്ന രീതിയിലുള്ള ഭാഷാപരമായ വ്യാഖ്യാനങ്ങളും പ്രാദേശികമായി ഉണ്ടായേക്കാം. ‘മാടം’ എന്ന പദത്തിന് പഴയ മലയാളത്തിൽ വീട്, താമസസ്ഥലം, ആശ്രമസദൃശമായ സ്ഥലം തുടങ്ങിയ വ്യത്യസ്ത അർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നത് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ‘ചക്കാമാടം’ എന്ന പേര് ഈ പദങ്ങളിൽ നിന്നാണ് രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന പഴയ ശാസനയോ രേഖയോ ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ അത് ഉറപ്പായ വ്യുത്പത്തിയായി പറയുന്നത് ചരിത്രപരമായി ശരിയല്ല.
അതുകൊണ്ട് നിലവിലുള്ള തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ നിഗമനം ഇതാണ്: ‘ചക്കാമാടം’ എന്ന പേര് വളരെ പഴയൊരു പ്രാദേശിക സ്ഥലപരിചയത്തിൽ നിന്നാണ് നിലനിന്നുവന്നത്; പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രം മലബാരി ജൂത സമൂഹത്തിന്റെയും അവരുടെ ശ്മശാനത്തിന്റെയും മട്ടാഞ്ചേരിയുടെ ബഹുസാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെയും ഭാഗമായി കാണാം. എന്നാൽ പേരിന്റെ ഭാഷാപരമായ ആദിമ വ്യുത്പത്തി ഇപ്പോഴും കൂടുതൽ ഗവേഷണം ആവശ്യപ്പെടുന്ന വിഷയമാണ്.
ചക്കാമാടത്തിന്റെ സാമൂഹികചരിത്രം
ചക്കാമാടത്തിന്റെ ചരിത്രം രാജാക്കന്മാരുടെയും വിദേശവ്യാപാരികളുടെയും മതസമൂഹങ്ങളുടെയും മാത്രം ചരിത്രമല്ല. സാധാരണ തൊഴിലാളികളും മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളും ചെറുകിട വ്യാപാരികളും വിവിധ സമുദായങ്ങളിൽപ്പെട്ട കുടുംബങ്ങളും ചേർന്നാണ് ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ആധുനിക സാമൂഹികജീവിതം രൂപപ്പെട്ടത്.
മട്ടാഞ്ചേരിയുടെ വ്യാപാരവികസനത്തോടൊപ്പം ചക്കാമാടത്തും ജനവാസം വർധിച്ചു. പഴയ ജലപാതകൾ, വ്യാപാരകേന്ദ്രങ്ങൾ, മാർക്കറ്റുകൾ, തുറമുഖവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തൊഴിൽ മേഖലകൾ എന്നിവ പ്രദേശത്തെ ജനജീവിതത്തെ സ്വാധീനിച്ചു. കാലക്രമത്തിൽ പഴയ ചരിത്രപ്രദേശങ്ങൾ ആധുനിക നഗരജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായെങ്കിലും അവയുടെ സ്ഥലനാമങ്ങളും വാമൊഴികളും പഴയ ഓർമ്മകളെ ഇന്നും നിലനിർത്തുന്നു.
ഇന്നത്തെ ചക്കാമാടം
ഇന്ന് ചക്കാമാടം കൊച്ചി നഗരത്തിന്റെ സജീവമായ ജനവാസമേഖലയാണ്. നഗരവൽക്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി പഴയ കെട്ടിടങ്ങളും ശ്മശാനപ്രദേശങ്ങളും പലതും മാറിപ്പോയെങ്കിലും പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രസ്മരണകൾ പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതായിട്ടില്ല.
ജൂതപൈതൃകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കബറുകൾ, പഴയ മതിൽശേഷിപ്പുകൾ, കാപ്പിരി മതിലുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ജനകീയ കഥകൾ, മട്ടാഞ്ചേരിയുടെ വ്യാപാരചരിത്രം, വിവിധ മത-സമുദായങ്ങളുടെ സഹവർത്തിത്വം എന്നിവയെല്ലാം ചക്കാമാടത്തിന്റെ പൈതൃകത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്.
ഉപസംഹാരം
ചക്കാമാടത്തിന്റെ ചരിത്രം ഒരു ചെറിയ പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രമല്ല; കൊച്ചിയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരചരിത്രവും ജൂതപൈതൃകവും യൂറോപ്യൻ അധിനിവേശത്തിന്റെ ഓർമ്മകളും പ്രാദേശിക ജനവിശ്വാസങ്ങളും നഗരവൽക്കരണവും വിവിധ സമുദായങ്ങളുടെ ജീവിതവും ഒരുമിച്ചുചേരുന്ന ചരിത്രമാണ്.
ഇന്ന് വലിയ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങൾ അധികമൊന്നും കാണാനില്ലെങ്കിലും സ്ഥലനാമങ്ങളിലും കബറുകളിലും പഴയ മതിൽശേഷിപ്പുകളിലും വഴികളിലും ജനങ്ങളുടെ വാമൊഴി ഓർമ്മകളിലും ചക്കാമാടത്തിന്റെ ചരിത്രം ഇപ്പോഴും ജീവിക്കുന്നു.
അതിനാൽ ചക്കാമാടത്തിന്റെ ശേഷിക്കുന്ന പൈതൃകചിഹ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയും രേഖപ്പെടുത്തുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് കൊച്ചിയുടെ ബഹുസാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തെ അടുത്ത തലമുറയിലേക്ക് കൈമാറുന്നതിന് ഏറെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്.
